Een moeder met nog geen € 20.000 bruto-jaarinkomen heeft toch een jaarlijkse renteverplichting van bijna € 56.000 aan haar 2 kinderen. Dit volgt uit diverse schenkingen op papier, die keurig vastgelegd zijn bij de notaris. Het gaat mis als de moeder financieel knel komt te zitten en beide kinderen vraagt om af te zien van hun aanspraak op rente. De uitspraak van Rechtbank Noord-Holland in deze zaak laat zien hoe een populaire estate-planningstechniek kan ontsporen als niemand het rekenwerk achter de rente serieus neemt en alleen fiscaal optimaliseert. Uiteindelijk greep de rechter in om deze onhoudbare familiesituatie te corrigeren. Wat was er aan de hand?

Van fiscaal voordeel naar financiële wurggreep
Moeder schenkt tussen 1997 en 2012 op papier ruim € 930.000 aan haar twee kinderen. Ieder kind ontvangt circa € 465.000 in 8 verschillende porties. De laatste schenking dateert van 21 september 2012, waardoor de 6%-renteverplichting per kind € 27.900 per jaar bedraagt. Dit vormt een totale rentelast voor de moeder van bijna € 56.000, tegenover een bruto-jaarinkomen van € 19.500. Het tekort wordt jarenlang gedicht uit vermogen. Tot dat vermogen zichtbaar verdampt. De rechtbank stelt vast dat het banksaldo eind 2024 nog slechts € 144.639 bedraagt. Daarmee is de rek eruit voor moeder. Cruciaal is dat niemand dit scenario heeft doorgerekend – ook de notaris niet.

Gedeeltelijke ontbinding
Een van de kinderen voert nog aan dat hij de rente nodig heeft voor zijn gezinsbegroting en de privéschool van zijn kind. De conclusie van de rechtbank is helder: ongewijzigde instandhouding is onaanvaardbaar. Dit alles brengt mee dat drie van de acht overeenkomsten met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024 op grond van de redelijkheid en billijkheid moeten worden ontbonden. Moeder hoeft met ingang van 1 januari 2024 niet meer aan de daarin opgenomen renteverplichting te voldoen. De na 1 januari 2024 gedane rentebetaling is onverschuldigd gedaan en de kinderen dienen deze terug te betalen.

 Conclusie
Papieren schenkingen zijn langlopende financiële verplichtingen waarvoor jaarlijks 6% rente dient te worden betaald. Deze rente moet betaalbaar zijn – óók over een lange looptijd.