Rond 2010 lieten veel mensen door de notaris het zogeheten Radar-testament opmaken (term ontleend aan het gelijknamige tv-programma). De aanleiding: een schrijnend voorbeeld van een weduwnaar die erfbelasting moest betalen terwijl zijn vermogen volledig vastzat in zijn woning. De oplossing leek briljant. Geen belasting bij het eerste overlijden, geen gedoe met liquide middelen. Maar inmiddels is duidelijk dat deze testamentvorm in de praktijk wringt. Wetgeving en inzichten zijn namelijk veranderd. De vraag is daarmee: wat speelt er onder de motorkap van het Radar-testament?

Het Radar-testament is in feite een tweetrapstestament. De langstlevende partner krijgt alles, de kinderen kunnen in de toekomst mogelijk iets ‘verwachten’. Dat betekent dat er tussentijds mogelijk veel minder kan worden gedaan aan vermogensoverheveling naar de kinderen. Dit is afhankelijk van de gestelde voorwaarden in het testament. Daarnaast is deze testamentvorm over twee overlijdens bekeken vaak minder gunstig, omdat er onder andere geen gebruik kan worden gemaakt van de rentemogelijkheid.

Het alternatief: zelfde voordeel, minder risico
Het probleem is inmiddels beter oplosbaar. Met een testament dat gebaseerd is op de wettelijke verdeling kun je hetzelfde effect bereiken, zonder de nadelen van het tweetrapstestament. De sleutel zit onder meer in slimme techniek, zoals een afvullegaat.

Maar let op: is het eerste overlijden al geweest met een tweetrapstestament? Dan zit je eraan vast. In dat geval moet je scherp kijken naar:

• de omvang van het bezwaarde vermogen;
• de momenten waarop dit vermogen vrijvalt naar de kinderen (de verwachters); en
• de mogelijke fiscale en civiele gevolgen daarvan.

Tip
Heb je een Radar-testament uit de periode rond 2010? Laat dat testament dan eens beoordelen. De kans is groot dat het niet meer past.